"Okul nasıldı?" — "İyi." "Ne yaptınız?" — "Hiç." Bir zamanlar gününü en ince ayrıntısına kadar anlatan çocuğunuz, şimdi odasına kapanıyor ve kulaklıklarını çıkarmıyor. Pek çok ebeveyn bu dönemde çocuğunu kaybediyormuş gibi hisseder.
Bu davranış ne anlama gelebilir?
Ergenlik, gencin ailesinden ayrı bir birey olarak kim olduğunu keşfettiği bir dönemdir. Bu süreçte bir miktar uzaklaşma, mahremiyet isteği ve arkadaşların önem kazanması gelişimin doğal bir parçasıdır. Yine de konuşmamanın arkasında başka şeyler de olabilir:
- Yargılanma korkusu: Paylaştığı şeyler eleştiriyle, nasihatle ya da cezayla karşılanıyorsa genç anlatmayı bırakabilir.
- Anlaşılmama hissi: "Nasılsa anlamazsın" düşüncesi, gencin kendi duygularını da tam olarak adlandıramamasından kaynaklanabilir.
- Yoğun duygular: Kaygı, utanç, üzüntü ya da arkadaş ilişkilerinde yaşanan zorluklar gençleri içe kapatabilir.
- Ekranlar ve uyku düzeni: Yorgunluk ve uykusuzluk, iletişime ayrılan enerjiyi de azaltır.
Ebeveyn olarak ne yapabilirsiniz?
- Sorgulamak yerine yanında olun. Gençler çoğu zaman yüz yüze sorulardan çok, araba yolculuğu, yemek hazırlığı ya da yürüyüş gibi yan yana anlarda konuşur.
- Önce dinleyin, sonra (gerekirse) konuşun. Gencin anlattığına hemen çözüm ya da nasihatle yanıt vermek yerine "Bu seni çok yormuş" demek, konuşmanın devam etmesini sağlar.
- Onun dünyasına merak duyun. Dinlediği müzik, oynadığı oyun ya da izlediği dizi hakkında yargısız sorular sormak bir köprü kurabilir.
- Mahremiyetine saygı gösterin. Kapısını çalmak, telefonunu izinsiz karıştırmamak güveni güçlendirir. Güvenlikle ilgili kaygılarınızı ise açıkça konuşun.
- Sınırları birlikte belirleyin. Ev kuralları ergenlikte de gereklidir; ancak kuralların nedenini açıklamak ve gencin görüşünü almak uyumu artırır.
- Kapıyı açık tutun. "Ne zaman istersen buradayım" mesajı, o an karşılık bulmasa bile gencin aklında kalır.
Ne zaman profesyonel destek düşünülebilir?
- Genç yalnızca sizinle değil, arkadaşlarıyla da görüşmeyi bıraktıysa
- Uzun süredir belirgin bir mutsuzluk, isteksizlik ya da öfke içindeyse
- Uyku, yeme düzeni ya da okul başarısında belirgin değişiklikler varsa
- Kendine zarar verdiğinden şüpheleniyorsanız ya da ölümden, ölmek istemekten söz ediyorsa (bu durumda vakit kaybetmeden bir uzmana ya da acil durumda 112'ye başvurun)
- Madde kullanımından şüpheleniyorsanız
Ergenlerle yürütülen psikolojik danışmanlıkta gencin kendine ait güvenli bir alanı olmasını önemseriz. Ebeveynlerle de ayrıca görüşerek evdeki iletişimi yeniden kurmanın yollarını birlikte ararız.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; bireysel değerlendirme ya da profesyonel desteğin yerine geçmez. Acil bir durumda 112'yi arayın. Son güncelleme: .