Çocuğum ağladığında ne söylemeliyim? Duyguları küçümsememek neden önemli?

"Ağlama, bir şey olmadı." "Bunun için mi üzülüyorsun?" "Korkacak bir şey yok." Bu cümleleri çoğumuz duyarak büyüdük ve çoğu zaman çocuğumuzu rahatlatmak için kullanırız. Ancak niyetimiz iyi olsa da bu cümleler çocuğa farklı bir mesaj verebilir: "Hissettiğin şey önemli değil ya da yanlış."

Duyguları küçümsemek çocuğa ne öğretir?

Duyguları küçümsendiğinde çocuk, duygusunu yok etmeyi değil, saklamayı öğrenir. Zamanla şunlar görülebilir:

• Duygularını adlandırmakta ve anlatmakta zorlanma
• Zorlandığında yetişkinlere başvurmama
• Bastırılan duyguların başka yollardan (öfke patlamaları, bedensel yakınmalar, içe kapanma) ortaya çıkması
• "Benim hissettiklerim önemli değil" düşüncesinin yerleşmesi

Duygusu kabul edilen çocuk ise duyguların gelip geçici olduğunu, onlarla baş edilebileceğini ve zor anlarda yalnız olmadığını öğrenir.

Çocuğum ağladığında ne söyleyebilirim?

Küçümseyen bir cümle yerine duyguyu yansıtan bir cümle kurmak işe yarar:

• "Ağlama, geçti" yerine → "Çok canın yandı. Buradayım."
• "Bunun için üzülünür mü?" yerine → "Bu senin için gerçekten önemliydi, o yüzden bu kadar üzüldün."
• "Korkacak bir şey yok" yerine → "Korkmuşsun. Birlikte bakalım mı?"
• "Yeter artık, sus!" yerine → "Çok kızgınsın. Sakinleşene kadar yanında bekleyeceğim."

Bazen hiçbir şey söylemeden yanında oturmak, sarılmak ya da sadece beklemek de yeterlidir. Çocuğun sizden çözüm değil, eşlik beklediği anlar olur.

Duyguyu kabul etmek her şeye izin vermek mi?

Hayır. Duyguyu kabul etmek ile davranışa sınır koymak birbirine engel değildir. "Kardeşine çok kızdın, bunu anlıyorum. Ama ona vurmana izin veremem" cümlesi ikisini birlikte yapar. Her duygu kabul edilebilir; her davranış kabul edilemez.

Ebeveyn olarak sizin duygularınız

Çocuğun duygularına eşlik etmek, ebeveynin kendi duygularıyla da ilgilidir. Çocukken duyguları küçümsenen yetişkinler, çocuklarının ağlamasına dayanmakta daha çok zorlanabilir. Bunu fark etmek bile önemli bir adımdır.

Çocuğunuzun duygularıyla nasıl baş edeceğinizi bilemediğiniz ya da bu konuda kendinizi sık sık zorlandığınız anlar oluyorsa, ebeveyn danışmanlığı size ve ailenize uygun yolları birlikte bulmak için bir alan sunabilir.